Case Report

Λεπτομερής περιγραφή της θεραπευτικής διαδικασίας.

Κλασσική Εξωματική Γονιμοποίηση (I.V.F.)

Η μέθοδος αυτή συνοπτικά συνιστάται στην λήψη των ωαρίων από τις ωοθήκες, την καλλιέργειά τους μαζί με τα σπερματοζωάρια μέσα σε ειδικό επωαστήρα για γονιμοποίηση για τουλάχιστον 48 ώρες και την επιστροφή των εμβρυών στη μήτρα για εμφύτευση. 

Κατά την πρώτη επίσκεψη, ο γιατρός παίρνει πλήρες ιστορικό του ζευγαριού.  Όλες οι προκαταρκτικές εξετάσεις που έχουν σχέση με τα αίτια της στειρότητας, είτε στον άνδρα είτε στη γυναίκα, πρέπει να γίνουν πριν την εξωσωματική θεραπεία.  Αυτό γίνεται για να αποκλεισθούν οποιαδήποτε άλλα γνωστά αίτια ή παράγοντες στειρότητας, που μπορεί να μειώσουν την επιτυχία της εξωσωματικής ή να επηρεάσουν την επιλογή της θεραπευτικής μεθόδου.

Στη συνέχεια καθορίζεται πότε θα αρχίσει η θεραπεία της γυναίκας για ανάπτυξη των ωαρίων και ποια θα είναι η θεραπεία αυτή.  Οι πιθανότητες σύλληψης είναι μεγαλύτερες όταν υπάρχουν περισσότερα από ένα ωάρια.

Συνήθως χρησιμοποιούνται χάπια και ενέσεις που περιέχουν τις ορμόνες FSH και LH, οι οποίες δρουν στις ωοθήκες για παραγωγή ωαρίων.  Επίσης χρησιμοποιείται και ένα φάρμακο της κατηγορίας GnRHa με σκοπό τον καλύτερο εκσυγχρονισμό στην ανάπτυξη των ωαρίων.  Γενικά η θεραπεία είναι εξατομικευμένη και επηρεάζεται από την ηλικία της γυναίκας, το αίτιο της στειρότητας και το αποτέλεσμα προηγούμενων θεραπειών.

Μετά από μερικές μέρες θεραπείας γίνεται η πρώτη αξιολόγηση των αποτελεσμάτων με την μέτρηση των οιστρογόνων στο αίμα και την εξέταση των ωοθηκών και της μήτρας με υπερήχους. 

Η πιο πάνω αξιολόγηση επαναλαμβάνεται συχνά (ανάλογα με τις ειδικές συνθήκες του κάθε ατόμου) μέχρι να φανεί ότι τα ωάρια είναι ώριμα και το ενδομήτριο (εσωτερικό τοίχωμα της μήτρας όπου εμφυτεύεται το έμβρυο) ικανοποιητικό.  Όταν τα ωάρια είναι ώριμα, γίνεται η ένεση της ωορρηξίας (ορμόνη HCG) και προγραμματίζεται η ωοληψία 33-36 ώρες αργότερα. 

Ορισμένες φορές η ανάπτυξη των ωαρίων δεν είναι ικανοποιητική από απόψεως ποιότητας ή το ενδομήτριο εμφανίζεται «ατροφικό», οπότε η θεραπεία ακυρώνεται.  Εναλλακτικές θεραπείες ή λύσεις είναι δυνατό να υιοθετηθούν στους επόμενους κύκλους.   

Η ωοληψία γίνεται διακολπικά με την βοήθεια των υπερήχων ή ελαφράς αναισθησίας. Διαρκεί μερικά μόνο λεπτά. Μετά την γονιμοποίηση και καλλιέργεια των εμβρύων γίνεται η εμβρυομεταφορά. Τα έμβυα καλλιεργούνται για 48-72 ώρες (στάδιο 4-8 κυττάρων) ή τελευταία μέχρι και 5-6 μέρες (στάδιο βλαστοκύστεως). Η εμβρυομεταφορά είναι απλή, ανώδυνη και γρήγορη. Ειδηκές οδηγίες δίδωντας στη γυναίκα για την περίοδο μετά την εμβρυομεταφορά. 

Παραλλαγές της Κλασσικής Εξωματικής Γονιμοποίησης (I.V.F.)

Mετά την κλασσική εξωσωματική γονιμοποίηση (I.V.F.) δημιουργήθηκαν παραλλαγές της θεραπείας κατά τις οποίες η εμβυομεταφορά γίνεται μέσα στις σάλπιγγες αντί στη μήτρα.  Στα πρώτα χρόνια αυτό γινόταν με λαπαροσκόπηση κάτω από γενική αναισθησία, ενώ τελευταία γίνεται μέσω του τραχήλου της μήτρας με ειδικό καθετήρα, χωρίς αναισθησία. 

Νεότερες Μέθοδοι Θεραπείας της Ανδρικής Στειρότητας

Mία νέα μέθοδος με την ονομασία ICSI έχει εφαρμοσθεί από το 1992.  Σπέρμα με διάφορες ανωμαλίες, όπως χαμηλό αριθμό σπερματοζωαρίων ή/και χαμηλή κινητικότητα ή/και αυξημένες ανώμαλες μορφές, συχνά αδυνατεί να εισέλθει μέσα στο ωάριο και να ενωθεί μαζί του (γονιμοποίηση), διότι τα σπερματοζωάρια:  

• Δεν μπορούν να φτάσουν καν στο ωάριο, ή

• Δεν έχουν αρκετή δύναμη να διατρυπήσουν το εξωτερικό περίβλημα του ωαρίου, ή

• Δεν έχουν την ικανότητα να ενωθούν με το γενετικό υλικό του ωαρίου.

Με τις νεότερες μεθόδους θεραπείας διατρυπούμε το ωάριο χρησιμοποιώντας ειδικά κατασκευασμένες μικροσκοπικές βελόνες και κάτω από ισχυρή μεγένθυση ειδικών μικροσκοπιών.  Οι μέθοδοι αυτές έδωσαν ελπίδες και στις πιο δύσκολες περιπτώσεις ανωμαλιών του σπέρματος.

ΑΛΛΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ: ΔΩΡΕΑ ΩΑΡΙΩΝ (Ovum Donation)

Υπάρχουν γυναίκες των οποίων οι ωοθήκες δεν παράγουν ωάρια (πρόωρη εμμηνόπαυση, συρρίκνωση λόγω ακτινοβολίας, χειρουργικοί τραυματισμοί, ενδομητρίωση κ.α.) ή παράγουν μεν αλλά μεταφέρουν σοβαρές κληρονομικές ασθένειες.

Σ’αυτές τις γυναίκες μπορεί να γίνει δωρεά ενός ή περισσοτέρων ωαρίων τα οποία γονιμοποιούνται με το σπέρμα του συζύγου και μετά τοποθετούνται στη μήτρα της δέκτριας, που έχει προετοιμασθεί κατάλληλα για να δεχθεί το έμβρυο.  Η δότρια μπορεί να είναι γνωστή στο ζευγάρι, όπως πχ συγγενές ή φιλικό άτομο, ή άγνωστη.  Οι πιθανότητες επιτυχίας είναι πολύ ψηλές, πιο καλές και από την κλασική εξωσωματική θεραπεία.

Η δωρεά ωαρίου διαφέρει από την κλασική εξωσωματική μόνο στο ότι η δότρια ωαρίου δεν είναι και η δέκτρια.  Δέκτρια είναι άλλη γυναίκα, που συντονίζεται με την δότρια, όσον αφορά την προετοιμασία της μήτρας της, έτσι ώστε όταν ληφθούν τα ωάρια απο την δότρια και γονιμοποιηθούν, η μήτρα της δέκτριας να είναι έτοιμη να τα δεχθεί για εμφύτευση.

Η δωρεά ωαρίου είναι ανάλογη με την τεχνητή γονιμοποίηση από τράπεζα σπέρματος, όπου «δωρίζεται» σπέρμα και όχι το ωάριο.  Εφ’όσον η τράπεζα σπέρματος έχει γίνει αποδεκτή, ηθικά και κοινωνικά, σ’όλο τον κόσμο, κατά τη γνώμη του συγγραφέα δεν υπάρχει λόγος ηθικών ενδοιασμών ούτε για την δωρεά ωαρίων.